Vilt als expressieve kunsttherapie









Oktober 2009









...................................................................................................................

Januari 2009
door Marie-José Roosen, Vera Holland en Anja van Dongen

De workshop VILT & THERAPIE
Van Inge bij Annemie,
Hoog boven op zolder
Veilig en warm
Omringd door vezels en materialen
Begeleid met allerlei mooie verhalen.

Het is vrijdagavond 23 januari. Het viltweekend is begonnen. Iedereen zit rond zessen om de grote tafel ondanks de vrijdag files. In een klap is de werkweek verdwenen en worden we door Inge en Annemie meegenomen.
In het midden toeven wollont, strengen zijde, linnen en gesponnen wol in de kleuren van de regenboog. Het ziet er al heerlijk uit. De kleuren zuigen mij naar het midden.
Voor iedere cursist een stukje schuim met een viltnaald.
Ik heb het niet gevraagd maar ik durf te wedden dat ieder zich afvroeg wat we daarmee zouden doen.
Inge vertelde haar verhaal, hoe haar ommekeer van kunstenaar tot kunstzinnig therapeute tot stand kwam. Het is een lange rit geweest.
En nu zijn wij hier bij elkaar om het een en ander van haar te leren:
Vilt toepassen in therapie.
Vilt als beelddrager.
Vilt als verbinding.
Ik krijg even kippenvel. Ik zit hier goed. Dit is dé workshop.
Na de inleiding van Inge volgt een voorstelrondje van ieder aan tafel. Allen vrouwen.
Komen er wel eens mannen vilten? Vraag ik me af. We vertellen onze voornaam en een woord welke de lading dekt van je verwachting van dit weekend.























De eerste opdracht was een intuďtieve. Voor ons lag ook nog een wolvlies. We kregen de opdracht om, vanuit het gevoel en vanuit het hart, te gaan tekenen op het vlies met de prikpen. In stilte ging ieder aan de slag, gebruikmakend van de materialen die in het midden lagen.






















Na een bespreking met elkaar, twee aan twee, zat de eerste avond erop. Het was gelijk heel intensief. Maar zeker boeiend. Precies wat ik zocht, vond ik hier.

Marie-Jose Roosen




Zaterdag

Inge begint met een idee van Angelica, bij wie ze logeert.
Je legt denneappels in een bak water, ze gaan dan dicht.
Daarna ga je eromheen vilten , laat ze drogen.
En dan…!!!!
Naar aanleiding van dit verhaal wordt het boek van Andy Goldsworthy genoemd, ook David Nash komt naar boven, beide landart kunstenaars. (googelen!)

Naar aanleiding van een droom van iemand, zegt Inge dat het gedeelte van een droom dat je niet wilt zien, juist het gedeelte is waar je naar toe moet, hier liggen schatten verborgen.

Vandaag staat de ZIEL centraal.

Eerst een verhaaltje:
God was de wereld aan het scheppen, de dieren waren er al.
De mensen wilde hij iets speciaals geven.
Het moest iets zijn dat geheim is voor de mensen en dat ze pas weten als ze het ontdekken.
God vraagt aan de dieren wat zij een goede verstopplek vinden.
De adelaar zegt geef het maar aan mij, ik kan zo hoog vliegen!
Nee zegt God, de mensen zullen vliegtuigen uit gaan vinden.
De beer zegt, verstop het maar in mijn hol, daar zullen ze het niet zomaar vinden en als ze binnen komen dan heb ik altijd nog mijn tanden.
Nee zegt God, de mensen zullen geweren uitvinden.
De walvis adviseert God om het geheim aan hem mee te geven.
In de diepste wateren zal het veilig zijn. God weet al dat de mensen
duikboten gaan uitvinden en harpoenen.





Dan komt de mol met het slimste idee: verstop het in de mensen zelf!

Dit verhaaltje komt uit “Verhalen van de Ziel”, geschreven door Gary Zukav,
een uitgave van Kosmos, Utrecht 2002. Het verhaal staat op bladzijde 45, 46.

Dan laat Inge een mooi prentenboek zien. De titel is : De kaart van Alles,
geschreven door Sara Fanelli, een uitgave van Querido, Amsterdam 1995.

Er staat ook een afbeelding in van de kaart van het Hart, de energie waar
we gisteren mee gewerkt hebben.

Daarna mag iedereen een kaart trekken uit de privelessen van de ziel van Denise Linn.

De Ier John Donohue (overleden in 2008) schrijft in zijn boek Anam Cara (= Iers voor: Vriend van de Ziel) over de ziel en zieleroerselen.
Inge raadt iedereen aan het boek in het Engels te lezen, omdat het slecht vertaald is.
Volgens Donohue is de ziel veel groter dan jezelf, hij is in en om je, daarom is het belangrijk je te omringen met mensen die voor jou goed voelen. Van hem komt het verhaal:

Er ligt een man op sterven in een kamer, de mensen gaan weg uit zijn kamer gaan weg en de man sterft. ( Je komt alleen en je gaat alleen )
Zijn ziel gaat de kamer uit en komt nog even terug. Hij fluistert de man in zijn oor:Ik heb het fijn gehad bij jou!

Oefening beeldhouwen:

Je bent met drie mensen. Een is de beeldhouwer die de andere twee personen in een houding zet. De eerste staat in de houding die de beeldhouwer aanneemt wanneer hij niet bereikbaar is, gesloten is.De tweede in een prettige open houding.
Dan ga je kijken of het mogelijk is de twee bij elkaar te brengen, waardoor harmonie ontstaat.
De beeldhouwer kijkt naar het tweetal en probeert een ontmoeting tussen beide tot stand te brengen.Alles wat onstaat is goed. Heb vooral geen oordeel benadrukt Inge regelmatig deze dagen.
De beeldhouwer kan hulp van de twee inroepen wanneer hij niet verder komt.

De oefening is bedoeld om je innerlijk kind warmte en liefde te geven.
Het dichtgaan van mensen heeft te maken met je innerlijk kind dat te weinig aandacht krijgt en dan gaat protesteren.

Inge deelt hierna de tekst van Michael N. Murphy uit. Deze komt uit zijn boek:

Viltopdracht: Een kussentje voor mijn woorden
































-We gaan een kussentje maken, Inge laat een klein plat kussentje zien van Margarete Warth.
-Inge vertelt over haar ervaring met het maken en weggeven van Japies: troostpopjes. Het idee is geinspireerd op Mongoolse Godjes, twee platte popjes die met zijn tweeen in een zakje zitten en die een beetje van het voedsel dat het gezin tot zich neemt, om hun mond gesmeerd krijgen.
- In het te maken kussentje kun je van alles stoppen, bijvoorbeeld een troostpopje, briefjes, waardevolle voorwerpen, noem maar op.


Koningin Tamara, een Georgische pop komt ook tevoorschijn, gemaakt van een oude trui.
Volgens Inge zegt zij alles wat jij vind dat je niet moet doen, ze kijkt je met een kritische blik aan, of heeft ze pretlichtjes in haar ogen?

Dit kussentje voor je gedachten kan ook een boekje worden, waarin je universele symbolen een plaats geeft. Het foto-boekje van Georgische vilt-tapijten is een goed voorbeeld van de
betekenis die symbolen in de loop van de eeuwen krijgen: zo staan stippen symbool voor het ik, de ring om de stippen staat voor de wereld en spiralende lijnen staan voor de verbinding met de kosmos.

Neem de tijd, mediteer een poosje en gebruik daarna op zijn minst een kwartier om je materialen te verzamelen, kies eens een kleur die je anders nooit gebruikt.

Inge vertelt over haar aanpak wat betreft het aanbieden van workshops aan hulpverleners: eerste bijeenkomst met hulpverleners, tweede keer neemt iedereen een client mee, derde keer wordt er een groepswerk gemaakt. Deelnemers krijgen een kopie van een folder van een zorginstelling waarin na deze training het vilten als therapie wordt aangeboden.

Tip: als je een werkstuk niet af kunt maken, kun je het in de vriezer stoppen, dan tast de zeep de wol niet aan. Zo blijven water en zeep in de juiste verhouding in je werkstuk bewaard.
Je hoeft het alleen nog maar te ontdooien op het moment dat je er aan verder wilt werken.

Inge heeft een opleiding “Imaginatie bij kanker” bij Jan Taal gedaan. Hij is de oprichter van de School voor Imaginatie in Amsterdam. Eén van de oefeningen daarin was:
Ga naar een mooie plek in je lichaam en ga daar lekker zitten, maak de plek nog mooier. Dan ga je op reis op reis in je lichaam en je neemt in een rugzakje goede energie van deze plek mee. Langzaamaan kom je bij een plek waar het niet fijn is (waar de tumor zit). Deze plek ga je verkennen en je brengt er de goede energie uit je rugzakje naar toe.

Of je maakt iets wat je kracht geeft en dit neem je mee naar de operatie.

De tentoonstelling “Kanker in beeld” in de Oude Kerk in Amsterdam wordt ook deze zomer weer georganiseerd. Je kunt informatie hierover vinden op de website van de “School voor Imaginatie”.

Vera Holland

Zondag

We hebben tot nu toe veel prachtige dingen gemaakt. In de ochtend richt iedereen op haar eigen tafel een mini-expositie in met de eigen gemaakte mooie stukken.
Voor het inrichten nemen we rustig de tijd en als alles naar wens staat en ligt, gaan we in dialoog met ons werk. Hierbij vragen we ons niet af wat we ervan vinden, maar laten we het werk op ons inwerken en proberen we erachter te komen wat het ons wil zeggen.

Daarna geeft iedereen met 1 woord een omschrijving van wat er op elke tafel te zien is, er komen zo’n 12 woorden te liggen op elke tafel, een rijke woordenschat.

Dan is de lunch een hoofdstuk apart, heerlijke tapas en een gevarieerde keus aan lekker en gezond brood, dank aan Sjef.

’s Middags is het Inge gelukt om ons een bleep-mania te laten ontwikkelen die zijn weerga niet kent. Een bleep maken is een heerlijke bezigheid. Binnen een vastgestelde vorm (cirkel) kun je helemaal los gaan met mooie stofjes, frutsels en ALLES wat je erin wilt verwerken. Bleepen wordt langzaamaan een werkwoord (nu even niet, ik ben aan het bleepen) en wordt zeker een hype (let’s bleep together). Hoe een bleep te maken is niet uit te leggen, dat moet je gewoon ondergaan. Ik kan alleen voor mezelf zeggen dat ik het te gek vond om binnen het kader van een vaste vorm (cirkel) echt helemaal los te gaan. En gezien de resultaten was ik niet de enige.

Een zeer verrijkend weekend met dank aan de bezielende leiding van Inge en de warme gastvrijheid van Annemie.

Anja van Dongen




naar boven naar boven